KHẢO SÁT TÌNH TRẠNG CƯỜNG CẬN GIÁP THỨ PHÁT VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI BỆNH THẬN NHÂN TẠO CHU KỲ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỨC GIANG NĂM 2025

TÓM TẮT

Mục tiêu: Khảo sát tình trạng cường cận giáp thứ phát (CCGTP) và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối điều trị thận nhân tạo chu kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang năm 2025. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 182 bệnh nhân thận nhân tạo chu kỳ từ 2/2025 đến 9/2025. Thu thập các đặc điểm lâm sàng, xét nghiệm huyết học – sinh hóa; định lượng PTH huyết thanh bằng phương pháp miễn dịch điện hóa phát quang. Phân tích tương quan giữa PTH với thời gian lọc máu và các chỉ số calci, phospho, Ca×P. Kết quả: Tuổi trung bình của nhóm nghiên cứu là 57,55 ± 14,61; trong đó nam chiếm 58,8%. Thời gian thận nhân tạo trung bình là 4,15 ± 4,32 năm. Nồng độ PTH huyết thanh trung bình 369,85 ± 439,49 pg/mL. Phân bố PTH: 37,5% <150 pg/mL; 25,4% từ 150–300 pg/mL; 38,9% >300 pg/mL. Tỷ lệ CCGTP (PTH >300 pg/mL) là 38,9%. PTH tương quan thuận với thời gian thận nhân tạo (r=0,563; p<0,01), với phương trình hồi quy: PTH = 133,217 + 58,036×(năm thận nhân tạo). PTH không tương quan có ý nghĩa với calci toàn phần (2,40 ± 0,28 mmol/L; r=0,127; p>0,05), nhưng tương quan thuận với phospho máu (1,95 ± 0,97 mmol/L; r=0,235; p<0,01) và tích số Ca×P (58,58 ± 21,98; r=0,272; p<0,01). Kết luận: CCGTP là biến chứng thường gặp ở bệnh nhân thận nhân tạo chu kỳ. Nồng độ PTH liên quan chặt chẽ với thời gian lọc máu và rối loạn phospho/Ca×P, gợi ý cần theo dõi và kiểm soát chuyển hóa khoáng – xương chặt chẽ trong điều trị.

Từ khóa: thận nhân tạo chu kỳ; cường cận giáp thứ phát; PTH; calci; phospho

INVESTIGATION OF SECONDARY HYPERPARATHYROIDISM AND ASSOCIATED FACTORS IN MAINTENANCE HEMODIALYSIS PATIENTS AT DUC GIANG GENERAL HOSPITAL IN 2025

ABSTRACT

Objects: To determine the prevalence of secondary hyperparathyroidism (SHPT) and associated factors among maintenance hemodialysis patients at Duc Giang General Hospital in 2025. Methods: A cross-sectional study was conducted in 182 maintenance hemodialysis patients from February to September 2025. Clinical and laboratory parameters were collected. Serum PTH was measured using electrochemiluminescence immunoassay. Correlations between PTH levels, dialysis duration, and mineral metabolism indices were analyzed. Results: Mean age was 57.55 ± 14.61 years old; males accounted for 58.8%. Mean dialysis duration was 4.15 ± 4.32 years. Mean serum PTH level was 369.85 ± 439.49 pg/mL. PTH distribution was: 37.5% <150 pg/mL; 25.4% 150–300 pg/mL; and 38.9% >300 pg/mL. The prevalence of SHPT (PTH >300 pg/mL) was 38.9%. PTH showed a positive correlation with dialysis duration (r=0.563; p<0.01), with the regression equation: PTH = 133.217 + 58.036×(years on dialysis). No significant correlation was observed between PTH and total calcium (2.40 ± 0.28 mmol/L; r=0.127; p>0.05), whereas significant positive correlations were found with serum phosphorus (1.95 ± 0.97 mmol/L; r=0.235; p<0.01) and Ca×P product (58.58 ± 21.98; r=0.272; p<0.01). Conclusion: SHPT is common in maintenance hemodialysis patients and is significantly associated with dialysis duration and abnormalities in phosphorus and Ca×P product. Careful monitoring and management of mineral metabolism are essential in this population.

Keywords: hemodialysis; secondary hyperparathyroidism; PTH; calcium; phosphorus